Kỹ năng giải quyết vấn đề ( problem solving ) là một kỹ năng mềm thiết thực được áp dụng trên gần như mọi vấn đề của cuộc sống. 

Vì những vấn đề trong cuộc sống chẳng lúc nào giống nhau nên ta sẽ không thể nào chỉ dùng một phương cách để giải quyết mọi vấn đề mà chỉ từng bước định hình chung chung cũng như tự mình rèn luyện, nâng cao khả năng thích ứng, linh hoạt. Dưới đây là vài lời chia sẻ để giúp các bạn có kỹ năng giải quyết vấn đề hiệu quả hơn:

1. Suy nghĩ cẩn thận về nguồn gốc vấn đề

Thường khi gặp một vấn đề phát sinh ngoài dự tính, chúng ta sẽ có xu hướng mất bình tĩnh và muốn giải quyết vấn đề đấy thật nhanh. Nhưng xử lý nhanh mà không đúng cách thì chỉ làm cho mọi việc rối thêm rối. Một vết thương cỏn con nếu không được xử lý đúng cách thì cũng sẽ bị nhiễm trùng và gây đe dọa đến tính mạng của bạn.

Hãy giữ cho tâm trí thật bình tĩnh, tạm thời bỏ qua những yếu tố xung quanh và tập trung xác định nguồn gốc thật sự của vấn đề. Để hiểu rõ vấn đề đang gặp phải, hãy đặt ra những câu hỏi xung quanh nó và tự trả lời chúng ra giấy nếu có thể. Ví dụ như : Vấn đề xuất phát từ đâu? Liệu nó có phải là một vấn đề hay nhiều vấn đề đan xen?… Khi thực sự hiểu rõ vấn đề, bạn sẽ rất nhanh có được giải pháp hiệu quả và phù hợp với tình thế nhất.

2. Giữ cho mình cái nhìn “trung dung” với vấn đề

Một người đứng từ bên ngoài nhìn bao quát sẽ luôn sáng tỏ hơn người bên trong. Đừng để đầu óc nặng nề chuyện vấn đề bạn phải vượt qua khó nhằn như thế nào mà nên gạt bỏ sự ảnh hưởng của nó đến cảm xúc của bạn và nhìn với một thái độ khách quan.

Hãy suy nghĩ đơn giản rằng có điều gì chưa ổn hay có điều gì trục trặc trong khâu vận hành nào đó và mình sẽ làm gì đó để nó tốt hơn. Tiếp theo, bạn hãy quan sát xung quanh vấn đề một cách tỉ mỉ, lắng nghe thêm ý kiến đa chiều, đa góc độ của những người xung quanh rồi tổng hợp lại thông tin và đưa ra giải pháp một cách gọn ghẽ.

3. Hình thành cho mình giải pháp hợp lý

Sau khi tư duy được các nhẽ của vấn đề, bạn sẽ hình thành trong đầu nhiều giải pháp cho vấn đề đang gặp phải. Thông thường sẽ có hai chiến lược cụ thể để hình thành giải pháp:

– Phân tách và xử lý : Nếu vấn đề của bạn là một mớ phức tạp, hãy tách vấn đề ra thành từng vấn đề con và nghĩ phương pháp giải quyết cho từng cái.
– Tìm điểm tương quan tương đồng : Tư duy sự tương quan và giống nhau giữa vấn đề đang gặp phải với một vấn đề ngoài cuộc sống hay một vấn đề đã từng xảy ra với bạn. Đôi khi bạn có thể cóp nhặt một phần hay áp dụng lại phương thức giải quyết vấn đề kia cho vấn đề của bạn.

Tuy nhiên cần phải lưu ý rằng , một giải pháp được cho là tối ưu thì cần phải đáp ứng đủ ba yếu tố: có thể khắc phục giải quyết vấn đề dài lâu, có tính hiệu quả càng nhanh càng tốt và phải đáp ứng được tính khả thi với tình hình thực tế.

4. Thực hiện giải pháp

Sau khi chọn cho mình được một giải pháp tối ưu nhất, giờ là bước thực hiện. Đầu tiên , nếu vẫn còn thời gian cho vấn đề thì ta vẫn nên thực hiện giải pháp mình chọn một cách từ tốn và quan sát tiến triển của nó. Vì biết đâu ta vẫn chưa bao quát hoàn toàn vấn đề và giải pháp đó còn những kẽ hở mà ta chưa nhìn thấy được. Thêm vào đó, vấn đề sẽ không chỉ ở yên một chỗ mà sẽ có thể còn có nhiều phát sinh không lường trước được.

Vậy nên ngoài giải pháp đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, bạn còn cần có một tâm thái sẵn sàng ứng biến với những gì chưa lường được để mọi chuyện có thể diễn ra một cách suôn sẻ.

5. Rèn luyện kỹ năng

“Nuôi quân ba năm dùng một giờ”. Kỹ năng giải quyết vấn đề của bạn luôn cần phải rèn luyện, mài dũa một cách thường xuyên thì mới có thể sử dụng tốt khi gặp vấn đề thực tế. Có một vài cách có thể khiến bạn chủ động tự nâng cao kỹ năng xử lý vấn đề của mình như:

– Đọc sách và đọc càng nhiều sách càng tốt. Đọc sách sẽ giúp bạn rèn luyện kỹ năng tư duy cũng như kỹ năng phân tích cùng với trau dồi những kiến thức mới. Những điều này là những yếu tổ chủ chốt hình thành nên kỹ năng xử lý vấn đề của bạn.
– Chơi những trò chơi trí tuệ cũng là một phương pháp tốt để tập luyện cho bộ não của bạn. Cờ vua,, Cờ vây, cờ tướng và những loại game mang tính chất cải thiện trí óc với những bước di chuyển đầy chiến lược là cách thú vị để nâng cao kỹ năng tư duy. Ngoài ra, những trò chơi điện tử như xếp gạch, xây dựng chiến lược hay phản xạ bắn súng cũng là một lựa chọn tốt.
– Học môn ngôn ngữ mới. Chức năng ngôn ngữ nằm ở cả hai bán cầu của não. Vì vậy, học ngôn ngữ mới có thể kích hoạt khu vực kiểm soát sự phân tích cũng như lý luận và giải quyết vấn đề. Vừa có thêm được kỹ năng ngoại ngữ, vừa rèn luyện khả năng xử lý vấn đề của mình. Nhất cử lưỡng tiện.

Nguồn: Andrews.edu.vn